Home » 50+ » “We moeten als maatschappij anders kijken naar ‘langer leven’ en ‘ouder worden’”
50+

“We moeten als maatschappij anders kijken naar ‘langer leven’ en ‘ouder worden’”

Jul Geeroms, voorzitter Vlaamse Ouderenraad.
Jul Geeroms, voorzitter Vlaamse Ouderenraad.
Jul Geeroms, voorzitter Vlaamse Ouderenraad.

Volgens Jul Geeroms, Voorzitter van de Vlaamse Ouderenraad, waren de recente verkiezingen van 26 mei een historisch kantelpunt. “Voor het eerst was meer dan de helft van de stemgerechtigde kiezers vijftig jaar of ouder. Als symbool voor een samenleving waarin mensen alsmaar langer leven kan dat tellen.”

Volgens Geeroms valt van een samenleving waarin 50-plus het nieuwe normaal is geworden, echter nog niet veel te merken. “Noch in de hoofden van de mensen zelf, noch in het beleid dat gevoerd wordt. Integendeel zelfs, want politiek gaat het discours over de huidige generatie senioren vaak gepaard met de nodige dubbelzinnigheid.”

Een onevenwichtig signaal

“Enerzijds is er het inschakelen van ouderen op de arbeidsmarkt. Daar ontvangen politici, economen en arbeidsmarktdeskundigen de 50- en 60-plussers met open armen. Zo zagen we de voorbije jaren allerhande flexibele stelsels voor oudere werknemers en jonggepensioneerden verschijnen: de flexibjobs in de horeca, het onbelast bijverdienen als sporttrainer of in andere vormen van verenigingswerk, de denkpiste van het deeltijdse pensioen, het schrappen van de grenzen op wat je mag verdienen als gepensioneerde, enz. Voor de professionele bijdrage van de hedendaagse senior in onze economie wordt de deur politiek wagenwijd opengezet”, aldus Geeroms.

“Daartegenover staat de erkenning van de rol van de werkende senior als grootouder, mantelzorger of vrijwilliger. Dat is namelijk al minder evident. Toch zal de hogere pensioenleeftijd onvermijdelijk een impact hebben op de engagementen die senioren kunnen opnemen. Iets wat ook heel wat jonge gezinnen gaan voelen in de opvangpuzzel voor hun kinderen. De vraag naar deeltijds werk dreigt daardoor aanzienlijk te verhogen, met alle gevolgen van dien voor de loonkloof en pensioenkloof tussen man en vrouw.”

Het is onbegrijpelijk dat er zo weinig verontwaardiging bestaat rond stereotypen over en het discrimineren van mensen met een hogere leeftijd.

“Niet dat er geen oplossingen mogelijk zijn. De recente invoering van mantelzorgverlof is een stap in de goede richting. Daarnaast pleitte de Gezinsbond ook voor de invoering van sociaal verlof voor grootouders, zodat ook zij verlof kunnen nemen om zieke kleinkinderen op te vangen. Benieuwd of dat voorstel het regeerakkoord haalt.”

Het recht op zorg

“Maar pas echt ontoereikend is het gesteld met het recht op ondersteuning voor wie boven de pensioenleeftijd kwetsbaarder wordt. Want dan blijkt de gewaardeerde senior van daarnet op allerlei vlakken op uitsluiting van aangepaste zorg te botsen. De beslissing om de psycholoog niet terug te betalen voor 65-plussers staat nog vers in het geheugen. Die terugbetaling kwam er in 2018 om volwassenen met matige psychische problemen beter te ondersteunen. Maar ‘volwassen zijn’, dat stopt blijkbaar op 65 jaar. Boven die leeftijd is er geen terugbetaling voor wie worstelt met een depressie, alcohol-  of angstproblemen. Niettegenstaande dat bijvoorbeeld het risico op zelfmoord net het hoogst is onder oudere mannen”, klinkt het.

“Ook op vlak van handicap blijft de grens van 65 een betonnen muur. Verliest u de dag na uw 65ste verjaardag uw beide handen, dan moet u zich blijkbaar troosten met het feit dat Vlaanderen u niet ziet als persoon met een handicap. Volgens de wet bent u dan namelijk gewoon oud geworden, en kunt u naar een erkenning als persoon met een handicap fluiten. En daarmee ook naar al uw zorg en ondersteuning op maat.”

Een kwestie van perceptie

“De vraag is hoelang men in onze samenleving zo onevenwichtig met ouderen kan blijven omgaan. Bovendien stelt het probleem zich veel breder. Alsmaar vaker horen we ergernissen van ouderen over het beeld dat van hen wordt opgehangen. Zij willen niet gepercipieerd worden als ‘oudjes’ die krom met hun wandelstok naar de wekelijkse bingomiddag met taart en koffie slenteren. Evenmin worden ze wild van reclame voor een ‘nieuwe smartphone met grotere en beter leesbare lettertjes speciaal voor bejaarden’. Dergelijke betuttelende boodschappen dragen stuk voor stuk bij tot een beeldvorming die de realiteit en diversiteit onder ouderen geweld aandoet”, vervolgt Geeroms.

Het recht op ‘bijverdienen’ is reeds verworven, nu de andere rechten nog.

“Het is onbegrijpelijk dat er zo weinig verontwaardiging bestaat rond stereotypen over en het discrimineren van mensen met een hogere leeftijd. Het schenden van hun privacy en individuele vrijheid, de betutteling, het niet eerbiedigen van hun wensen, het taboe rond ouderenmishandeling, leeftijdsgrenzen die hun rechten afblokken, enz. Wat ondenkbaar zou zijn op basis van geslacht of seksuele voorkeur, lijkt de normaalste zaak van de wereld op basis van leeftijd.”

“Dat moet veranderen. Onze maatschappij én beleidsmakers staren zich nog al te vaak blind op nietszeggende getallen en leeftijdsgrenzen, hoewel ouder worden absoluut geen proces is dat voor iedereen aan dezelfde snelheid verloopt. Iemands kalenderleeftijd is allesbehalve de beste raadgever voor het toekomstige beleid.”

Kapitaal aan competenties

“De uitdaging voor de toekomst wordt om samen een andere bril op te zetten en anders te kijken naar ‘langer leven’ en ‘ouder worden’. Om over levensdomeinen heen de kansen te grijpen die zich voordoen en te vertrekken vanuit het enorme kapitaal aan competenties bij ouderen. De doorsnee hedendaagse oudere wil al lang niet meer ‘op rust’, maar wil actief blijven en zelf een betekenisvolle invulling geven aan zijn leven. Los van het aantal jaren op de teller. Laat dat een duidelijke oproep zijn aan de nieuwe Vlaamse en federale regering”, besluit Geeroms.

Meer info over de Vlaamse Ouderenraad vind je hier.

Next article